Nederlandse mannen werken massaal minder dan vijf dagen per week, en dat is geen toeval meer. Uit cijfers van het CBS blijkt dat het aantal mensen met een grote deeltijdbaan van 28 tot 35 uur in het derde kwartaal van 2025 is gestegen naar bijna 1,9 miljoen, tegenover ruim 1,6 miljoen vier jaar eerder. Wat opvalt: die groei komt allang niet meer alleen van vrouwen. Steeds meer mannen leveren bewust een dag salaris in voor een dag vrije tijd, en dat verandert meer dan alleen hun agenda.
Waarom mannen nu een dag inleveren
Tien jaar geleden gold voltijd werken voor mannen bijna als vanzelfsprekendheid. Van de mannen tussen de 25 en 65 jaar werkte destijds ruim acht op de tien voltijd. Dat percentage daalt gestaag, terwijl het aantal mannen in een grote deeltijdbaan juist harder groeit dan het aantal mannen dat voltijd werkt. FNV noemt dit expliciet een kans voor mannen om vaker te zorgen en minder te werken, wat volgens de vakbond helpt om oude rolpatronen te doorbreken. Waar een kortere werkweek vroeger vooral een regeling voor moeders was, kiezen vaders er nu net zo vaak bewust voor, juist rond de geboorte van een kind. De kans dat een man overstapt van voltijd naar deeltijd stijgt aantoonbaar zodra hij vader wordt, ook al blijft het merendeel van de mannen daarna nog altijd voltijd werken.
Wat het je daadwerkelijk kost
Een dag minder werken is geen gratis lunch. Bij een overstap van 40 naar 32 uur per week daalt niet alleen je salaris, maar ook je vakantiegeld en de opbouw van je pensioen. Reken het uit op modaal niveau en het verschil in vakantiegeld tikt al snel voor meer dan zevenhonderd euro per jaar aan. Wie een pensioen opbouwt in het nieuwe stelsel merkt dat verschil dubbel: minder premie-inleg betekent op termijn een kleiner eigen potje, en dat effect stapelt zich op over dertig jaar werken. Toch wegen veel mannen dat verschil bewust af tegen wat ze ervoor terugkrijgen. Organisaties die al met een vierdaagse werkweek experimenteren, melden volgens de vakbeweging hogere tevredenheid, lager ziekteverzuim en meer productiviteit per gewerkt uur, waardoor de financiële knik voor sommigen deels wordt gecompenseerd door minder uitval en minder stress.
De vrije dag wordt zelden echt vrij
Wat mannen met die extra dag doen, verschilt sterk. Een deel gebruikt hem om vaker aanwezig te zijn bij hun kinderen, iets wat volgens FNV bijdraagt aan een eerlijkere verdeling van zorgtaken thuis. Een ander deel vult de vrije dag juist in met werk: een bijbaan ernaast, een eigen project, of simpelweg klussen die op de vaste werkdagen blijven liggen. Dat laatste past bij een bredere verschuiving: steeds meer mannen willen niet per se minder werken, maar wel meer controle over hoe hun week eruitziet. Diezelfde behoefte aan regie zie je terug bij mannen die vroeg willen stoppen met werken: het gaat minder om luiheid en meer om zelf bepalen waar je tijd naartoe gaat.
Wat er thuis verandert
De impact van een dag minder werken stopt niet bij de voordeur. Gezinnen waarin de vader structureel een dag thuis is, verdelen huishoudelijke taken en schoolroutines vaker gelijker, simpelweg omdat er iemand extra beschikbaar is op een doordeweekse dag. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk was die dag decennialang bijna automatisch voor de moeder gereserveerd. Nu die aanname verschuift, verschuiven ook de gesprekken thuis: wie brengt de kinderen, wie regelt de tandarts, wie neemt vrij als er iemand ziek is. Dat zijn geen grote dramatische veranderingen, maar wel honderden kleine beslissingen die samen bepalen hoe een gezin functioneert.
Niet iedereen kan zomaar een dag inleveren
De vierdaagse werkweek is geen gelijk speelveld. In sectoren met personeelstekorten, zoals onderwijs en zorg, zorgen kortere werkweken juist voor extra roosterdruk, en daar is minder ruimte om zomaar een dag te schrappen zonder dat collega's dat gat moeten opvullen. Ook financieel is de overstap makkelijker te maken voor wie een ruim salaris heeft dan voor wie elke euro nodig heeft. Wie een dag inlevert zonder dat de vaste lasten meebewegen, voelt dat verschil al binnen een paar maanden op de rekening. Dat maakt de trend voorlopig vooral zichtbaar bij mannen met een stabiele, goedbetaalde baan, niet bij iedereen.
Dit reken je uit voordat je het aan je werkgever voorlegt
Voor wie met het idee speelt: reken eerst uit wat een dag minder werken structureel kost aan salaris, vakantiegeld en pensioenopbouw, en zet dat naast wat je ervoor terugkrijgt. Praat met je werkgever niet alleen over het aantal uren, maar ook over hoe je taken herverdeeld worden, want een vierdaagse werkweek die in vijf dagen aan werk blijft hangen, levert weinig op behalve extra stress op minder dagen. En bedenk vooraf wat je met die vrije dag wilt: rust, meer tijd met je kinderen, of toch een tweede inkomstenbron naast je vaste baan. Dat antwoord bepaalt uiteindelijk of een dag minder werken voor jou een echte stap vooruit is, of gewoon een dag waarop je hetzelfde werk in minder tijd probeert te proppen.