Je loopt de showroom in voor een tweedehands auto, legt drie briefjes van duizend op de toonbank en denkt dat je er klaar mee bent. Niet meer dus. Sinds 1 januari 2026 mag een verkoper van goederen die 3.000 euro of meer cash gewoon weigeren, en in de praktijk doet hij dat ook. Wat veel mannen niet weten: ook je bank kijkt sindsdien scherper mee als je grote bedragen contant stort of opneemt. De regels zijn minder streng dan de geruchten op verjaardagen suggereren, maar ook minder soepel dan je zou hopen.
Grote aankopen cash betalen is nu verboden
De Rijksoverheid legt het kort uit: er geldt een verbod op contante betalingen vanaf 3.000 euro voor goederen. Dat geldt voor transacties met of tussen handelaren in goederen, zoals winkeliers, autodealers en juweliers. Verkoop je zelf iets aan een particulier via Marktplaats, dan val je er niet onder. Het verbod raakt alleen ondernemers die goederen in- of verkopen, niet de dienstensector (denk aan een verbouwing of een advocaat).
Volgens de accountantsorganisatie SRA geldt dit verbod sinds 1 januari 2026 en zijn er geen sectorspecifieke uitzonderingen. Toezichthouder DFEI (Dienst Financieel-Economische Integriteit) houdt toezicht op de naleving en onderzoekt ook pogingen om de regel te omzeilen, bijvoorbeeld door een aankoop te verdelen over meerdere kleinere betalingen. Na drie jaar volgt een evaluatie van hoe het verbod in de praktijk werkt.
De enige uitzondering die er is
Denk niet dat je met een smoesje onder de grens uitkomt. SRA meldde in maart 2026 dat er precies één uitzondering bestaat: aankopen buiten de EU. Een in Nederland gevestigde ondernemer mag daar nog wel cash voor afrekenen, ook als het om 3.000 euro of meer gaat. Voor al het overige geldt: de minister van Financiën wil geen bredere uitzonderingen voor specifieke sectoren of landen, omdat dat volgens hem het doel van de wet zou ondermijnen en moeilijk te controleren is.
Dit hoort bij een bredere trend. Net zoals de zelfstandigenaftrek voor zzp'ers volgend jaar verder wordt afgebouwd, draait de overheid ook hier vooral aan de knop van witwasbestrijding. De dienstensector krijgt overigens ook een grens van 3.000 euro, maar die gaat pas op 10 juli 2027 in, als onderdeel van Europese regels die uiteindelijk overal in de EU een maximum van 10.000 euro contant afrekenen instellen.
Je bank controleert mee bij storten en opnemen
Hier wordt het interessant, want dit deel kennen de meeste mensen niet. Er staat geen wettelijk maximum voor hoeveel cash je bij de bank mag storten of opnemen, maar banken bepalen zelf vanaf welk bedrag ze extra vragen stellen. Journalist Désirée du Roy schreef op Welingelichte Kringen dat de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) richtlijnen heeft voorgesteld van 20.000 euro per jaar voor particulieren en 30.000 euro per jaar voor bedrijven, zonder dat je daarbij automatisch aanvullende controle krijgt. De uiteindelijke grens verschilt per bank.
Blijf je onder die richtlijn, dan hoor je waarschijnlijk niets. Ga je eroverheen, of valt je gedrag op een andere manier op, dan kan de bank vragen stellen. Dat geldt zeker als je het handig denkt te spelen door een groot bedrag te verdelen over kleinere stortingen: drie keer 4.000 euro in dezelfde maand kan nog steeds opvallen en gemeld worden. Banken zijn namelijk wettelijk verplicht om ongebruikelijke transacties te melden bij FIU-Nederland, op basis van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). Voor pinbetalingen of overschrijvingen van 10.000 euro of meer gelden de Wwft-regels rond cliëntenonderzoek sowieso volledig.
Waarom de overheid dit nu zo strak regelt
Dit alles komt niet uit het niets. Het kabinet voert hiermee een onderdeel van het wetsvoorstel Plan van aanpak witwassen uit, met als doel grote zwarte geldstromen lastiger te maken. Cash is nog steeds het makkelijkste geld om te verhullen, en juist bij grote aankopen zoals auto's, boten en horloges werd er volgens de wetgever te vaak cash afgerekend zonder duidelijke herkomst. Daar komt bij dat Europa dezelfde kant op beweegt: vanaf 2027 geldt in de hele EU een maximum van 10.000 euro voor contante betalingen, al mag Nederland zelf een strengere grens aanhouden, en dat doet het dus met die 3.000 euro.
Voor je portemonnee verandert dit weinig als je toch al via de bank betaalt. Het is vooral relevant als je gewend was om bijvoorbeeld bij je spaargeld dat door hogere nettolonen dit jaar iets harder groeit een deel in cash achter de hand te houden voor grote uitgaven. Dat kan nog steeds, maar bij de aankoop zelf loop je er dan tegenaan.
Dit doe je morgen anders bij een grote aankoop
Ga je binnenkort iets duurs kopen, een auto, een keuken, een horloge van meer dan 3.000 euro, dan regel je dat voortaan via een bankoverschrijving of pin, niet via een stapel briefjes. Wil je toch cash gebruiken voor iets kleiners, blijf dan ruim onder de 3.000 euro per transactie en besef dat opsplitsen geen slimme truc is, maar een rode vlag voor je bank. Ga je een groter bedrag storten, bijvoorbeeld de opbrengst van een verkoop, houd dan een simpele verklaring achter de hand: waar het vandaan komt, is precies de vraag die een bank bij twijfel stelt.
Benieuwd hoe dit soort regels zich verhoudt tot andere geldzaken dit jaar? Ook de belasting op je spaargeld is dit jaar veranderd, en net als bij deze cashregel geldt: wie zich niet verdiept in de details, komt op het verkeerde moment voor een verrassing te staan.