Vrouwen zijn volgens het CBS ongezonder dan mannen. Ze hebben vaker migraine, gewrichtsklachten en angst- of depressiegevoelens, en ze zitten aanzienlijk vaker bij de huisarts. Dat klinkt als goed nieuws voor mannen, tot je verder leest. Want op één punt scoren mannen juist slechter: hart- en vaatziekten. En dat is precies de aandoening waarbij je de huisarts het hardst nodig hebt, en het minst vaak binnenloopt.
Het verschil zit in de cijfers
Het Centraal Bureau voor de Statistiek publiceerde begin dit jaar de Gezondheidsenquête 2025, en de uitkomst is duidelijk. 72 procent van de vrouwen had het afgelopen jaar minstens één keer contact met de huisarts, tegen 66 procent van de mannen. Vrouwen gaan ook vaker naar een specialist, fysiotherapeut of psycholoog. Mannen blijven op alle fronten achter, behalve op één punt: 4 procent van de mannen boven de twaalf jaar heeft ooit een hartinfarct gehad, tegen 2 procent van de vrouwen. Dubbel zo vaak dus, terwijl ze juist minder vaak op controle komen.
Dat is geen toeval. Hart- en vaatziekten ontwikkelen zich sluipend, vaak zonder duidelijke klachten tot het te laat is. Wil je weten hoe dat proces er in de praktijk uitziet, lees dan ook ons artikel over verkalkende bloedvaten op je dertigste. Precies de aandoening waar je een huisarts of periodieke check voor nodig hebt om op tijd in te grijpen.
Waarom mannen de huisarts mijden
Het patroon is bekend en al vaker onderzocht. Mannen bagatelliseren klachten, plannen liever een training in dan een afspraak, en gaan pas naar de dokter als iets echt pijn doet of niet meer overgaat. Onderzoek van Cleveland Clinic liet eerder al zien dat veel mannen zichzelf online diagnosticeren in plaats van een arts te bellen, en dat sluit aan bij wat wij eerder schreven over mannen die gezondheidsinfluencers wantrouwen, maar toch hun advies opvolgen. Liever een filmpje van een fitnessinfluencer dan tien minuten wachtkamer.
Er zit ook een praktisch element bij: een huisartsbezoek voelt als tijdverlies. Je moet bellen, wachten op een terugbelafspraak, een ochtend vrijhouden, en dan zit je alsnog in een wachtkamer terwijl er niets acuut mis lijkt. Vergelijk dat met een training of een werkafspraak, waar het rendement direct voelbaar is, en de keuze is snel gemaakt. Het probleem is dat gezondheidswinst zich pas jaren later uitbetaalt, en dat is precies het soort investering waar mensen structureel te weinig prioriteit aan geven.
Er speelt ook iets anders mee: veel mannen koppelen gezondheid nog altijd aan uiterlijke prestatie. Sterk, energiek en zonder klachten voelen is voor hen het bewijs dat het goed gaat. Dat beeld is misleidend. Verhoogde bloeddruk of een dichtslibbende ader voel je meestal niet, tot het moment dat het wel misgaat. Hetzelfde patroon zagen we terug bij testosteron: mannen jagen op een hoog getal terwijl de wetenschap allang laat zien dat de testosteroncrisis vooral een mythe is en dat andere waarden meer over je gezondheid zeggen.
Je hart onthoudt het wel
Een hartinfarct komt zelden zomaar uit de lucht vallen. Meestal gaat er jarenlang een sluipend proces aan vooraf: te hoge bloeddruk, te veel cholesterol, te weinig beweging, roken of chronische stress die zich opstapelt zonder dat je het doorhebt. Een huisarts kan die risicofactoren in tien minuten in kaart brengen met een bloeddrukmeting en een bloedtest. Toch is dat precies het moment waarop veel mannen denken: dat overkomt mij toch niet, ik voel me prima.
Dat gevoel is onbetrouwbaar. Onderzoekers laten steeds vaker zien dat je uithoudingsvermogen een betrouwbaardere voorspeller is van hoe lang je leeft dan hoe fit je je voelt. Zo bleek uit onderzoek dat je VO2 max je levensduur beter voorspelt dan je bloeddruk, juist omdat het een harde meting is in plaats van een onderbuikgevoel. Een huisartsbezoek werkt op dezelfde manier: het vervangt aannames door cijfers.
Wat een simpele check je vertelt
Je hoeft niet meteen elk kwartaal langs te gaan. Een paar concrete momenten zijn wel het overwegen waard. Vanaf je veertigste is een periodieke cardiovasculaire check zinvol, zeker als hart- en vaatziekten in de familie voorkomen. Klachten als kortademigheid bij lichte inspanning, drukkende pijn op de borst, of aanhoudende vermoeidheid zijn geen dingen om weg te trainen. En als je al langer weet dat je bloeddruk of cholesterol aan de hoge kant zit, is een halfjaarlijkse controle geen overdreven voorzichtigheid, maar gewoon verstandig.
Het went trouwens snel. Net zoals veel mannen inmiddels hun slaap of hartslag bijhouden via een smartwatch, is een terugkerende huisartscontrole simpelweg een extra meetpunt. Het verschil is dat een arts ook ziet wat een polsband niet meet: bloedwaarden, familiegeschiedenis en risicofactoren die zich pas jaren later vertalen in klachten.
Bel die afspraak nu je eraan denkt
Het patroon is hardnekkig: mannen wachten tot een klacht ondraaglijk is voordat ze bellen, terwijl het hele nut van een huisarts juist zit in het opsporen van problemen vóórdat je ze voelt. Je hoeft er geen jaarlijks ritueel van te maken, maar een periodieke check als je in de veertig bent, of gewoon een belletje bij aanhoudende klachten, kost je een halfuur en bespaart je mogelijk jaren. De cijfers van het CBS laten zien dat vrouwen dat beter doorhebben dan mannen. Tijd om dat gat te dichten, voordat je hart je eraan herinnert.