iFixit test al jaren smartphones en laptops op repareerbaarheid, maar begon dit jaar ook koptelefoons en oordopjes langs diezelfde meetlat te leggen. De eerste ronde leverde meteen een opvallend resultaat op. De AirPods Pro 3 krijgen een dikke nul op tien, en dat is al het negende jaar op rij dat een AirPods Pro-model die score haalt. Apple's duurste oordopjes verkopen voor meer dan 250 euro, maar als de batterij het begeeft, kun je ze weggooien. Daarmee staan ze meteen tegenover het andere uiterste: een koptelefoon van een merk dat de meeste mensen nog nooit gekocht hebben, maar die wel exact doet wat Apple niet doet.
Wat iFixit precies meet
Het team van iFixit kijkt niet naar geluidskwaliteit of noise cancelling. Ze testen of je de batterij zonder speciaal gereedschap kunt vervangen, of onderdelen los van elkaar zitten of vastgelijmd zijn, en of de fabrikant losse onderdelen en reparatiehandleidingen verkoopt. Een product dat moeiteloos open te schroeven is en waarvan je zelf een nieuwe batterij kunt bestellen, scoort hoog. Een product dat je met een schroevendraaier openbreekt en daarbij kabels scheurt, scoort laag.
Waarom de AirPods Pro 3 nul scoren
Bij de AirPods Pro 3 zit alles potdicht. De dopjes zitten volledig vastgelijmd, onderdelen zijn vastgesoldeerd of weggewerkt achter stugge lijmlagen, en de batterij ligt onder meerdere lagen plakmiddel. Wie toch probeert een dopje open te krijgen, eindigt doorgaans met gebarsten plastic, afgescheurde flexkabels of een beschadigde driver. Apple veranderde intern wel iets, zoals één batterijcel in plaats van twee, maar dat verandert niets aan het eindoordeel. Gaat de batterij kapot, dan rest je niets anders dan een nieuw paar kopen, tenzij je AppleCare hebt of wilt betalen voor een reparatie buiten garantie.
Fairphone bewijst dat het anders kan
Tegenover die nul staat een voorbeeld van een merk dat het tegenovergestelde doet: Fairphone's Fairbuds XL scoren een volledige 10 op 10, als enige koptelefoon in deze eerste testronde. De batterij wissel je zonder gereedschap, de hoofdband is modulair opgebouwd, er zit een gewone USB-C-poort in en Fairphone verkoopt zelf losse onderdelen met bijbehorende documentatie. Alleen de laadpoort zit achter een waterdichte afdichting die bij vervanging wat lastiger te herstellen is, maar dat is een minieme smet op een verder vlekkeloos resultaat. Sony's WH-1000XM6 landt met een 6 op 10 in de middenmoot, Apple's eigen AirPods Max 2 haalt een 4, en budgetmodellen zoals de Beats Solo 4 en de Skullcandy Crusher ANC 2 blijven steken op een 2.
Je batterij gaat eerder dood dan je koptelefoon
Het grappige, of eigenlijk vooral vervelende, is dat de meeste oordopjes niet stuk gaan door een gebarsten behuizing of een kapotte driver. Ze gaan dood omdat de batterij na twee tot drie jaar intensief gebruik duidelijk minder capaciteit overhoudt, ongeacht het merk. Dat is precies waarom repareerbaarheid geen hobby voor techneuten is, maar iets wat je portemonnee rechtstreeks raakt. Wil je weten hoe dat er in de praktijk uitziet? Sennheiser loste dit probleem vorig jaar al deels op met een model waarbij je de batterij gewoon zelf vervangt, precies het soort ontwerpkeuze die iFixit nu beloont.
Het is onderdeel van een grotere beweging
Deze testronde komt niet uit het niets. De roep om een recht op reparatie wordt in Europa steeds luider, en fabrikanten worden langzaam gedwongen om producten te maken die langer meegaan dan de garantietermijn. Frankrijk verplicht fabrikanten al om een reparatiescore op de verpakking van elektronica te zetten, en de Europese Unie werkt aan vergelijkbare regels voor de rest van het continent. iFixit's eigen scores lopen daar nu eigenlijk op vooruit: ze laten alvast zien welke merken straks sowieso aan de eisen voldoen en welke merken nog een flinke inhaalslag te maken hebben.
Je ziet die gedachte breder terugkomen, ook bij mannen die bewust kiezen voor minder ingewikkelde techniek. Dezelfde logica zit achter de groeiende groep die teruggrijpt naar een domme telefoon in plaats van de nieuwste iPhone: minder onderdelen die kapot kunnen, minder afhankelijkheid van de fabrikant, en een product dat je zelf in de hand houdt.
Waar je op moet letten voor je weer oordopjes koopt
Check voor je volgende aankoop even de iFixit-score van het model dat je overweegt, die staat gratis online. Ga je voor een premium paar, kijk dan niet alleen naar geluidskwaliteit, maar ook naar wat er gebeurt zodra de batterij achteruitgaat. Een model van 150 euro dat je vijf jaar meegaat, is goedkoper per jaar gebruik dan een model van 250 euro dat je na twee jaar vervangt. Kijk ook even op de website van de fabrikant of ze losse onderdelen verkopen, dat is vaak een betere voorspelling van de levensduur dan de specificaties op de doos. Twijfel je tussen merken met een stevige accu, dan is ook een headset met extreem lange batterijduur het overwegen waard. Het is geen garantie dat je nooit meer iets weggooit, maar het scheelt een hoop ergernis en een hoop geld.